Koniec wieńczy dzieło 

Autor w artykule pt. “Koniec wieńczy dzieło” dokonuje gruntownej analizy nowelizacji ustawy o portach i przystaniach morskich uchwalonej 19 lipca 2019 r. (podpisanej przez Prezydenta RP w dniu 14 sierpnia 2019 r.), w szczególności w kontekście możliwych skutków prawnych wejścia w życie tej regulacji, wpływających na funkcjonowanie branży portowej.

Prezydent RP podpisał 14 sierpnia br. ustawę z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o portach i przystaniach morskich oraz niektórych innych ustaw. Obecnie oczekuje ona na publikację w Dzienniku Ustaw RP i wejdzie w życie w zaledwie 7 dni od jej ukazania się w tymże dzienniku urzędowym. Warto przypomnieć, że prace nad przedmiotową ustawą trwały od czwartego kwartału 2017 r., kiedy to Ministerstwo Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej przygotowało pierwszą wersję projektu. Na przestrzeni kolejnych miesięcy ukazało się szereg dalszych „wariacji” projektu ustawy o zmianie ustawy o portach i przystaniach morskich oraz niektórych innych ustaw, o których na bieżąco informowałem czytelników Namiarów na Morze i Handel („Quo vadis? Projekt zmiany ustawy o portach i przystaniach morskich” (Namiary 09/2018), „Konsultacje społeczne i co dalej ?” (Namiary 17/2018), „Koniec pewnej epoki” (Namiary 03/2019)).

Podkreślić należy, że ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o portach i przystaniach morskich oraz niektórych innych ustaw (dalej: Nowa Ustawa Portowa) została uchwalona przez Sejm i Senat RP, a następnie podpisana przez Prezydenta RP w jej najbardziej restrykcyjnym kształcie. Stanowi ona, w dużej mierze, odzwierciedlenie projektu z dnia 11 kwietnia 2018 r., który został poddany jednogłośnej i szerokiej krytyce całego środowiska portowego w Polsce, reprezentującego wszystkie polskie porty o strategicznym znaczeniu: Gdańsk, Gdynia, Szczecin i Świnoujście.

Podsumowując zatem, kluczowe zmiany wprowadzone przez Nową Ustawę Portową są dokładnie tymi samymi, o których pisałem w moich wcześniejszych publikacjach. Najważniejsze z tych zmian to m. in.:

  • Istotne rozszerzenie zakresu przesłanek uzasadniających odmowę udzielenia przez Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej zgody na zawarcie umowy dzierżawy na okres powyżej 10 lat.
  • Znaczące ograniczenie swobody obrotu udziałami (akcjami) w podmiotach będących użytkownikami wieczystymi lub dzierżawcami terenów w portach morskich, który teraz wymagać będzie zgody Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej lub właściwego zarządu portu.
  • Uchylenie fundamentalnej zasady polegającej na zakazie prowadzenia działalności eksploatacyjnej przez zarządy portów, co ograniczało ich rolę do zarządzania i gospodarowania terenami w granicach portów morskich (tzw. „land-lord principle”).
  • Likwidacja zamkniętego katalogu opłat portowych oraz ich maksymalnej wysokości, a także możliwość ich nakładania nie tylko na statki, lecz także na pojazdy drogowe oraz kolejowe.
  • Wprowadzenie możliwości pobierania opłat portowych nie tylko od jednostek pływających, lecz również od pojazdów drogowych oraz kolejowych.
  • Ustalenie zamkniętego katalogu podmiotów, do których przynależność jednostek pływających, pojazdów drogowych lub kolejowych skutkuje zwolnieniem od opłat portowych, od których nie są pobierane opłaty portowe.

NAMIARY NA MORZE I HANDEL | 17/2019 WRZESIEŃ